Làm Sao Ðể Hàn Gắn Một Tình Bạn Ðã Nứt Rạn"
Cùng
lớn lên trong một khu phố của một tỉnh lị nhỏ bé Lan và Mai có nhà
ở đối diện nhau hai bên đường." Họ
cùng học một trưởng tiểu học và trung học và sau khi di cư vào Nam
họ cũng theo học cùng một trường Ðại Học Khoa Học. Lan học thuốc
còn Mai học dược. Lan và Mai tưởng tình bạn của họ sẽ chẳng bao giờ
phai lạt. Thế mà năm 1961 Mai lấy chồng và theo chồng ra Nha Trang ở
rồi họ có đứa con đầu lòng, những lá thư Mai gửi về cho bạn ở
Saigon Lan không trả lời. Mai hỏi chồng: "Anh có nghĩ" là em đã làm điều gì phật ý Lan
không""
"""""""""""""""
Trong khi đó thì Lan lại cho rằng mình không còn
được coi là quan trọng đối với Mai. Nàng tự nhủ, "Cô ta bây giờ
đã có gia đình riêng, cuộc đời hai đứa đã hoàn toàn khác biệt để
có thể thân như cũ."
"""""""""""""""
Cuối cùng Mai lấy hết can đảm để viết thơ cho
Lan. Mai mời Lan ra Nha Trang tắm biển. Khi họ gặp lại cuộc đối thoại
lúc đầu có ve khó khăn vụng về, nhưng chẳng bao lâu sau cả hai đều
thú nhận họ nhớ nhau rất nhiều. Và trong một tuần lễ ở biển họ đã
trở lại được với thói quen cũ là cười đùa và tâm sự với nhau.
"""
""" Mai nói,"Cám ơn Chúa, mình đã có hành
động để nối lại dây liên lạc, cả hai chúng ta đều ý thức là chúng
ta đều quan trọng đối với nhau."
"" Có nhiều lý do chính đáng để chắt chiu tình
bạn. Theo một cuộc thăm dò mới đây của hãng Roper Starch Worldwide,
2007 người được hỏi là theo họ một hay hai điều nào được coi là quan
trọng nhất trong đời sống. Ða số đã trả lời là bạn bè được sắp
hạng cao hơn nhà cửa, công ăn việc làm, quần áo và xe cộ.
Ông Donald Pannen giám đốc Hiệp Hội Tâm Lý
Miền Tây cho hay, "Một tình bạn mật thiết lâu dài mang theo cả
một quá trình về kinh nghiệm và mối tương quan giúp cho có thể định
nghĩa chúng ta là ai và giữ cho chúng ta được nối kết với nhau. Ðây
là một di sản chúng ta cần bảo vệ."
"""
""" Nhưng tiếc thay theo giáo sư Brant R. Burleson của
đại học Purdue ở West Lafayette, Indiana thì, "bạn càng thân lại
càng dễ có nhiều xung khắc". Và kết quả có thể chính là điều
chúng ta không mong muốn, đó là chấm dứt tình bạn.
""" Ðiều may mắn là đa số các tình bạn có thể
được hàn gắn. Sau đây là những đề nghị của các chuyên gia về tâm
lý:
1. Cần nuốt tự ái
của mình: Ðiều này không dễ nhưng đây là điều Thanh đã làm khi tình
bạn của bà bị sứt mẻ. Trong gần bốn tháng, bà đã hy sinh trông nom
hai đứa con nhỏ của Hồng ở Hawaii để bạn mình có thể đi Nevada học làm
răng. Thanh cho hay, "Bà cho đó là một danh dự khi Hồng nhờ."
"" Khi Hồng trở về vào dịp Giáng Sinh. Thanh nhớ
lại, "Tôi có bao nhiêu điều để kể cho bạn tôi, nhưng Hồng không
hề gọi điện thoại." Một đứa con của Hồng có tiệc sinh nhật mà
Thanh không được mời. Bà có cảm tưởng như mình đã bị lợi dụng.
"" Lúc đầu Thanh thề sẽ xa lánh Hồng. Rồi bà
quyết định nuốt tự ái của mình và cho bạn mình biết mình có cảm nghĩ
gì. Hồng công nhận là bà quá lo lắng vì phải xa gia đình quá lâu và
vì bài vở nên đã gần như không quan tâm đến những gì bạn mình đã
làm để giúp mình. Bây giờ thì Hồng nói, "Tôi sẽ chẳng bao giờ
hiểu tại sao Thanh lạnh nhạt nếu bà ấy không gọi và cho tôi hay.
"" Khi một người bạn làm phật lòng bạn, phản
ứng tự nhiên của bạn là tự bảo vệ mình. Nhưng như thế thì chỉ làm
cho việc hàn gắn sự nứt rạn khó khăn hơn. Ông William Wilmot, tác
giả của cuốn sách Relational Communication viết, "Ða số chúng ta
thường được giải tỏa khi những dị biệt được trình bày ra cho nhau
nghe."
2. Xin lỗi khi mình sai
trái " dù người kia cũng thể có lỗi: Không ai nên để cho tình cảm
của mình bị chà đạp bởi bất cứ ai. Tuy nhiên trong tình bạn, ngay cả
những người hay nhất cũng có thể làm lỗi lầm." Ông Wilmot cũng viết, "Một mối
tương quan có thể bế tắc nếu người làm lỗi từ chối đi bước trước để
giảng hòa. Trong những trường hợp này, tốt hơn hết là người bị tổn
thương làm bước trước để xin lỗi vì đã nóng giận, vì đã không hiểu
hoàn cảnh của bạn mình. Khi bạn xin lỗi, bạn cho người kia cơ hội để
công nhận là người ấy đã có lỗi."
"" Ðây là trường hợp của anh Phong khi anh chia
phòng với hai người bạn khác. Vì cả ba đều ký giấy thuê nhà, cả ba
chịu trách nhiệm trong việc trả tiền nhà đúng hạn. Hai bạn Phong
thường trễ nải trong việc đóng tiền. Khi chủ nhà đe dọa đưa cả ba ra
tòa, Phong la lối với hai người bạn nói rằng, Ðây không phải là trò
đùa, hai anh đang làm cho tôi có credit xấu."
"" Sau đó Phong hối hận vì đã giận dữ. Phong biết
hai bạn không cố ý làm hại mình " họ chỉ có tính cẩu thả thôi. Phong
nói, "Mặc dầu hai bạn tôi có thể xin lỗi trước vì đã làm cho
tôi bực mình, tôi đáng lý ra không nên tức giận. Tôi không muốn
phá hoại tình bạn của chúng tôi." Khi Phong gọi điện thoại để
xin lỗi, hai người bạn Phong đều công nhận là họ có lỗi. Họ xin lỗi
và trả tiền nhà.
"" Các chuyên gia đồng ý rằng điều tệ hại nhất
bạn có thể làm khi tức giận là gây gổ. Michael Lang, một chuyên
viên giảng hòa các tranh chấp ở Pittsburg nói, "Chúng ta không
bình tĩnh và suy nghĩ chín chắn khi chúng ta gây gổ cãi cọ. Thay vào
đó chúng ta nên hỏi là cái gì đã xẩy ra" Ðiều này vô lý quá.
3. Cố gắng đặt mình
vào quan điểm của người bạn: Nhà xã hội học Rebecca Adams của đại
học North Carolina ở Grennboro và Rosemary Blieszner, giáo sư" đại học Virginia Polytechnic Institute ở
Blacksburg phỏng vấn 53 người lớn mỗi người đã có những tình bạn kéo
dài nhiều thập niên. Bà Blieszner cho hay bà tò mò muốn biết làm sao
những người này có thể duy trì tình bạn lâu dài như vậy.
"" Ðiều căn bản là biết chịu đựng và khoan dung.
Những người được phỏng vấn cho hay họ không để cho vấn đề xung khắc
bị thổi phồng quá mức. Rất nhiều khi một cuộc cãi cọ dữ dội lại
là kết quả của một hiểu lầm nhỏ nhặt.
"" Jan Yager, tác giả của cuốn The Power of
Friendships and How It Shapes Our Lives, kể lại điều xẩy ra sau khi cha bà
qua đời và một người bạn thân nhất không đến dự đáng tang. Bà nói,
"Tôi cảm thấy bị tổn thương và tức giận."
"" Sau đó Jan mới hay là bạn mình đã không đến
được vì chính người ấy cũng vẫn chưa hoàn hồn sau cái chết của cha
mình. Jan nói, "Tôi đã hoàn toàn thay đổi quan điểm của tôi, thay
vì tức giận, tôi lại thương sót bạn tôi."
4. Chấp nhận sự kiện
là tình bạn thay đổi: Vào mùa xuân năm 1996, bà Cindy Lawson ở Chicago
và một bạn thân quyết đình cùng tổ chức một "bridal shower"
(tiệc tiền hôn nhân cho cô dâu) cho một cô bạn. Hai người đồng ý
chia sẻ đồng đều mọi công việc và phí tổn. Thế rồi người bạn đổi
việc mới quá bận rộn và tất cả trọng trách rơi vào tay Cindy.
"" Vào ngày thứ bảy có bửa tiệc, Cindy phải
trang hoàng một mình, rồi chuẩn bị bữa ăn cho 35 thực khách. Người
bạn kia chỉ đến dự sau khi tiệc đã khởi sự. Sau đó lại còn than
phiền về phí tổn của bữa tiệc.
"" Cindy hết sức tức giận. Nhưng trong thâm tâm,
bà không muốn cắt đứt tình bạn. Hai người đều có chân trong một hội
đọc sách, có nhiều bạn chung và thích đi ăn tiệm với nhau cùng với
chồng của họ. Cindy quyết định tiếp tục làm bạn nhưng không là bạn
thân.
"" Ông Wilmot cho hay, "Tinh bạn thay đổi khi
một trong hai người thay đổi. Tốt hơn là có nhiều bạn, và đôi khi
cần thay đổi mức độ thân mật của một vài người."
"" Làm bạn đôi khi có vẻ dễ dàng nhưng điều khó
khăn là duy trì tình bạn qua năm tháng, qua những thăng trầm tự nhiên
có ảnh hưởng đến mối tương quan. Ðề nghị của Jan Yager là hãy coi tình
bạn như là một danh dự, một quà tặng, xứng đáng để cố gắng chắt
chiu và nuôi dưỡng.
Thư Mai phỏng dịch