Hãy Cho Con Cái Một Mùa Hè Ðặc Biệt
Vào mỗi mùa hè đa số các
phụ huynh thường sợ hãi không biết làm gì để giữ cho con cái bận
rộn và vẫn có cơ hội học hỏi. Những đứa trẻ suốt ngày đi tới đi
lui trong nhà mặt dài ra và than, "chúng con buồn chán quá."
Chúng bật máy vô tuyến và đổi băng tần như điên và than phiền là
bạn bè của chúng được đi nghỉ hè và gọi điện thoại thì không đứa
nào có nhà. Ðể đối phó chúng ta sẽ trả lời,
"Sao tụi con không ra
ngoài chơi"" Lũ con lại rên rỉ,
"Ngoài ấy nóng quá
trời."
"Hay là đi thư viện, ở
đó có máy lạnh""
"Má à, bây giờ là
nghỉ hè mà. Bắt chúng con đọc sách có khác gì trong năm học""
"Tụi con đi xe đạp
đi."
"Chả có chỗ nào đi
cả."
Và cuộc đối thoại sẽ cứ
tiếp tục như vậy, lũ nhỏ không thích làm gì khác ngoài xem TiVi.
Chúng có đủ lý lẽ để cho tất cả các ý kiến cha mẹ đề nghị là
buồn chán.
Có gia đình lại ngược lại,
khi đông con phụ huynh lại chạy theo không kịp với các hoạt động của
con cái. hết tranh đua về túc cầu, thì thực tập quần vợt hay bơi lội.
Gia đình như vậy có ít khi có thể cùng ăn cơm chung.
Nghỉ hè đem đến cho các gia
đình nhiều rắc rối và cũng nhiều cơ hội tốt. Ðối với đa số các trẻ
em đây là một giai đoạn chúng tạm ngưng không muốn có những hoạt động
về trí tuệ và trì hoãn việc trưởng thành. Tuy nhiên đối với một số
khác và cha mẹ chúng thì" đây lại
là một giai đoạn thật là dồn dập nhiều chương trình.
Trong cả hai trường hợp
trẻ em đã quen lớn lên trong tình trạng được thường xuyên giải trí.
Trọng tâm của gia đình cần được duyệt lại. Mùa hè là thời gian tốt
nhất để cha mẹ xây dựng mối tương quan với con cái. Và đây là cơ
hội để cho trẻ em học hỏi và gia đình cùng lớn lên với nhau.
Muốn cho điều này trở
thành sự thật, các nhà giáo dục và tâm lý nêu ra vài đề nghị giản
dị sau đây:
1. Giữ cho trẻ em tiếp tục phải suy nghĩ. Theo một nghiên cứu
của Ðại học Missouri và Columbia trong 30 năm qua thì trẻ em bất kể
chủng tộc hai phái tính mất đi khoảng một tháng về những gì chúng đã
học được trong niên học trước đó trong thời gian ba tháng hè. Và theo
Ðại học Cornell thì trẻ em dường như có thể mất đi một điểm về trị
số thông minh I.Q.." Sự mất mát
này dĩ nhiên không vĩnh viễn, nhưng cũng cho thấy là một mùa hè
không có chương trình bổ ích sẽ làm cho trí óc bị u mê.
Vấn đề đặc biệt thấy rõ
nhất về toán và đánh vần, và nặng nhất vào lớp 4. So sánh với trẻ
em có một mùa hè học hỏi, các trẻ không làm gì cả sẽ thiệt thòi
khi trở lại trường. Chúng không sẵn sàng để lao đầu vào việc học
như các đứa kia.
Ðối với cha mẹ câu trả
lời không phải là trở nên thầy kèm dạy toán mà là tìm ra các
phương thức khác nhau để giúp cho các bộ óc trẻ luôn luôn hoạt động
và cả gia đình đều bận rộn tham gia.
Mùa hè là lúc con em
chúng ta đem những kiến thức chúng đã thu hoạch trong năm ra xử dụng
theo những cách khác nhau. So sánh giá hàng giữa các chợ thực phẩm
có thể giúp chúng trau dồi khả năng tính toán.
Ðo kích thước để dựng một cái nhà sàn trên cây hay phác họa một
trò chơi giản dị có thể dạy chúng về hình học. Các chuyến đi xe hơi
là dịp cho chúng nghiên cứu bản đồ và học về địa dư. Ða số các thư
viện có chương trình đọc sách mùa hè cho trẻ em. Các nha học chánh
ấn định rõ ràng học sinh lớp nào phải đọc sách nào trong mùa hè trước
khi nhập học năm tới.
Ðiều
quan trọng là phụ huynh phải hoạch định trước. Trước khi chấm dứt
niên học, nên họp với tất cả mọi thầy cô của con em. Xin họ đề
nghị con em nên đọc sách gì để chuẩn bị cho mùa thu. Tìm hiểu các
chương trình mùa hè tại các đại học trong vùng, các sở thú, viện
bảo tàng hay thư viện địa phương có thể kích thích con em ưa học tập.
Có thư viện còn khuyến khích con em bằng cách cho
chúng những vé để sổ số cho mỗi cuốn sách chúng đọc. Vào cuối mùa
hè các phần thưởng về thể thao được sổ số trúng."
Phụ huynh cần dung hòa một chút hiểu biết về sở
thích của con em với sự khuyến dụ khéo léo. Chúng ta cần cho con em
thấy là chúng ta muốn chúng học hỏi vì yêu thương chúng và tin rằng
chúng có khả năng. Nếu chúng cho rằng chúng phải học vì bị phạt hay
để đáp ứng nhu cầu của cha mẹ thì chúng sẽ nổi loạn.
2. Không nên hoạch định quá nhiều chương
trình: Trại hè, học dương cầm, học chơi banh, bơi lội. Ðâu có gì
sai lạc nếu chúng ta cho chúng có một số hoạt động khác nhau và
rộng rãi" Vấn đề đặc biệt là trẻ em có thể qúa bận rộn với những
hoạt động được tỏ chức chu đáo kỹ lưỡng khiến chúng không còn biết
làm sao để xử dụng những giờ phút nhàn hạ của chúng.
Trong
khi chính thì giờ nhàn hạ lại là lúc con em có thể tự phát triển
những sở thích và óc sáng tạo mới. Dù là học xử dụng một nhạc cụ
mới hay phát minh ra một trò chơi mới, phụ huynh cần cảm thấy thoải
mái với ý tưởng là trước khi con em phải vất vả một chút và biết
xử dụng óc sáng tạo thì chưa có thành quả nào có thể đạt được.
Ngoài
ra trừ khi phụ huynh dành cho con em có một số thì giờ không gò bó,
trẻ em sẽ không bao giờ có dịp để phát triển những kỷ niệm vui
sướng về gia đình mà chúng thường ấp ủ. Một phụ huynh đã chất ba
đứa con lên xe và chở chúng đi lặn dùng ống thở trên mặt nước. Ông
này cho hay khó có thể hoạch định trước vì có nhiều ẩn số không rõ,
như thời tiết, bạn bè có khiển dụng không, và đứa bé nhỏ nhất có
bệnh hay không" Vậy mà sáu tháng sau từ ngày được đi lặn ở biển, ba
cô con gái vẫn còn nói về sự thích thú của những giờ lặn trong
vùng san hô cùng với cá muôn mầu sắc. Chỉ có một ngày thôi mà
chúng sẽ nhớ mãi mãi.
3. Hãy làm cho những thú vui gia đình có ưu
tiên số một: Một bữa ăn ngoài trời picnic, một trò chơi trốn tìm
ngoài công viên, một nửa giờ ngắm sao có thể giúp xây dựng một gia
đình keo sơn giúp cho con em có đủ sức để theo đuổi niên khóa tới.
Hàng
ngày cha mẹ cho chúng những phân lượng hàng ngày đầy đủ về trí dục,
đức dục và thể dục cũng như sự tự tin có thể có ảnh hưởng lớn
trên con em. Các trẻ em có vấn đề ở trường thường ít tham gia vào
công việc dọn dẹp gia đình và ngồi cả ngày dán mắt vào Tivi hay trò
chơi video. Dường như các trại hè hay các trò chơi dùng máy điện toán
đắt tiền không ảnh hưởng gì tốt trên các em này. Chính những giờ
phút chơi vui trong gia đình lại có ảnh hưởng tốt đẹp hơn cả. Các
trại hè quá đắt tiền, các chuyến đi nghỉ hè cũng thế. Có một bà
đã cho con cái ngủ trưa để chúng có thể thức các đêm hè để chơi
các trò chơi dùng các bảng hộp có bán sẵn với bà.
4. Cần phân chia trách nhiệm: Thường
thường khi cha mẹ hoạch định chương trình mùa hè, họ chỉ chú tâm đến
việc giải trí và trau dồi con em. Nhưng các chuyên gia lại quả quyết
là chương trình hè nếu được dựng nên chỉ để phù hợp với nhu cầu học
hỏi của con em sẽ không giúp cho chúng trưởng thành thành một thành
phần đáng yêu biết trách nhiệm trong gia đình hay trong cộng đồng. Những
trẻ em thực sự thành công là những đứa đã học cách biết hoạch định
thời giờ để giúp đỡ người khác
" dù là để cắt cỏ dùm một láng giềng
tàn phế hay giúp mẹ nấu ăn hai tối một tuần.
Cha mẹ
thường thất bại khi trình bầy trách nhiệm cho con em. Họ thường phân
chia công việc như một loại hình phạt thay vì một thách đố. Nhiều khi họ
còn làm cho vấn đề nặng hơn khi họ cằn nhằn con em về việc chúng
làm thay vì ấn định ngày giờ hoàn tất và để cho chúng tùy tiện đáp
ứng.
Ðôi khi
con em sẽ lầm lỗi " điều mà phụ huynh phải sẵn sàng chấp nhận. Mùa
hè năm ngoái một bà giao cho hai đứa con gái trách nhiệm săn sóc vườn
rau. Chúng không đào luống rau đủ sâu, nên khi mưa to nước cuốn trôi
hết mọi hạt giống. Thay vì tức giận bà đã dùng lỗi lầm đó làm một
bài học cho hai đứa con. Khi chúng phải trồng lại luống rau chúng đã có
một bài học quý giá về việc theo đúng lời chỉ dẫn.
Có cha
mẹ khác lại khuyến khích con em tình nguyện làm các việc từ thiện.
Như đi xin thức ăn hộp từng nhà cho người nghèo chẳng hạn. Việc từ
thiện giúp cho con em gia tăng niềm tự trọng. Làm cho chúng có cảm
tưởng chúng trưởng thành và biết tự chủ. Một đứa trẻ trưởng thành
và biết tự chủ sẽ khó bê bối.
Với đa
số phụ huynh của con em đang học các trường trung tiểu học, khoảng thời
gian dài nhất họ có để sinh hoạt với con em là mùa hè. Nếu có thời
giờ chuẩn bị trước một chút, phụ huynh có thể dùng mùa hè để giúp
cho chúng phát triển thành những người trẻ giỏi giang hơn, có óc sáng
tạo hơn và biết yêu thương hơn.
Thư Mai