Dạy Con Từ Thuở Còn Thơ

Các bạn thân mến,

Giáo dục con cái là bổn phận thiêng liêng của các bậc phụ huynh. Ngày xưa chúng ta lớn lên trong đại gia đình: ông bà chú bác cô dì đều góp phần vào việc dạy dỗ con cháu. "Xẩy cha còn chú, xẩy mẹ bú gì". Nếu cha chết thì người anh lớn trong nhà sẽ thay thế trong vai trò "quyền huynh thế phụ".

Ở đây chúng ta biết trông cậy vào ai" Người Mỹ có mở các lớp dạy về "Parenting Education" để hướng dẫn phụ huynh. Tại đại học có các lớp dạy về tâm lý trẻ con, đặc biệt là về tâm lý của trẻ vị thành niên.

Phụ huynh cần hiểu biết rõ ràng về các giai đoạn phát triển về tâm lý của con cái, từ hài nhi, đến ấu nhi, đến thiếu nhi, rồi thiếu niên và tráng niên. Mỗi giai đoạn có các đặc tính khác nhau. Phụ huynh không nên ngồi đó mà suốt ngày lo không biết ngày sau con cái sẽ ra sao, và cũng không nên ca bài "Que sera sera!" hay buồn phiền về những gì đã xẩy ra cho con cái. Sự thật là chúng ta phải thương yêu con

1. Xin nhớ rằng thời gian qua nhanh như bóng mây. Các phụ huynh có con em vị thành niên đã từng ẵm trẻ nhỏ trên tay, một bên vai đeo túi đựng tã, còn tay kia thì cố gắng với nắm một đứa khác đang vuột chạy, bạn sẽ không nghĩ là thời gian qua mau.

Ðời sống và thời giờ của bạn dường như bị chi phối hoàn toàn bởi đứa bé tí ti này. Nó là một nhân vật quan trọng, phải thay quần aó một ngày nhiều hơn là một người kiểu mẫu nổi danh.

Bạn có thể đã tốt nghiệp đại học, có bằng cao học hay tiến sĩ, vậy mà bạn vẫn mất nhiều thì giờ để suy đoán xem baby của bạn muốn nói gì qua tiếng khóc mới lạ này.

Mặt khác, còn có nụ cười đầu tiên của con trẻ làm mê hồn bạn. Còn tiếng gọi "ba ba" hay "ma ma" đầu tiên. Rồi chiếc răng đầu tiên mới nhú ra khỏi lợi. Rồi những bước chân tập tễnh đầu tiên.

Hãy công nhận và coi con trẻ như một kho tàng qúy báu được Thiên Chúa trao ban cho bạn.

Những bước chân tập tễnh đầu tiên sẽ đưa tới nhiều bước khác nữa, và chẳng bao lâu nếu muốn ngăn cho đứa bé không chạy vuột đi, bạn chỉ có cách là cúi mình xuống và ẵm nó lên mà thôi.

Những tiếng "ba ba" và "ma ma" sẽ được thay thế bằng những từ ngữ càng ngày càng xúc tích, và có thể dễ dàng cộng thêm những từ ngữ chúng ta vô tình thốt ra không muốn cho trẻ em nghe thấy.

Và rồi tiếng "không" sẽ được thốt ra, đây sẽ là câu trả lời của con bạn cho bất cứ câu hỏi nào của bạn.

Từ ấu nhi đến thiếu nhi bạn sẽ thấy phát triển giai đoạn trong đó đưa trẻ sẽ nói: "Con làm lấy được việc này".

Ðây là lời tuyên bố của đứa trẻ sẽ đưa tới tình trạng có ly sữa đổ bể, máy VCR bị hư, hay con mèo sợ hãi phải trốn vào gầm giường không dám chui ra.

Trong giai đoạn này con bạn là một cái máy sản xuất nghệ thuật. Nó có thể vẽ xong một bức họa trước khi bạn nói xong chữ "Picasso". Tủ lạnh của bạn sẽ bị bao phủ kín bởi những tấm trạnh cây nhà lá vườn này.

Ðây là giai đoạn phải biết thưởng thức nghệ thuật của chúng và nên cất đi để dành một số tác phẩm của chúng.

Ðây là giai đoạn vàng son, trước khi đến giai đoạn "Con không thể làm điều này", "Thằng ấy giỏi hơn con", hay "Cái đó stupid!" Ðây là giai đoạn con bạn bắt đầu cảm thấy mất tự tin.

3. Bạn hãy ghìm mình chầm chậm lại để ghi nhớ những hình ảnh cuả con cái trong đầu.
Ðừng quên chụp nhiều hình hay quay phim video. Những năm tiểu học thật dài: từ đứa trẻ lên 5 hay 6, đến đứa vị thành niên.

Ðây là lúc gia đình phải vật lộn với thời khóa biểu. Ðây là lúc người mẹ biến thành tài xế taxi, là lúc con bắt đầu nói : "Con cần 10 dollar để..."

Ðây là giai đoạn lên sởi, lên đậu mùa, đeo khuôn sửa răng, gẫy tay gẫy chân, đi nhà thương khâu vá.

Nhưng cũng là những năm vần A,B,C biến thành những cuốn truyện dài đã đọc.

Những năm xin phép sang ngủ nhà bạn bè trong "slumber party", những chuyến đi nghỉ hè chung với gia đình, những bức ảnh chụp chung với toán thể thao trong trường, và những lần trình diễn âm nhạc.


4. Xin nhớ rằng không có đứa con nào ở trong giai đọan vị thành niên qúa 7 năm hay 2.556 ngày.

Ðây là giai đoạn những chuyến đi đến nha sĩ biến thành chuyến đi thăm bác sĩ chuyên môn về da.

Ðây là giai đoạn con bạn muốn lớn lên qúa nhanh, còn bạn thì lại muốn con mình lớn lên chậm đi một chút. Tìm được sự quân bằng giữa ước muốn của con và của bạn thật là khó khăn và khó tránh được những lúc căng thẳng và nẩy lửa.

Ðây là giai đoạn có sự tăng trưởng vượt bực về thể chất và tinh thần: giữa một học sinh trung học đệ nhất cấp đang lo lắng làm sao để khỏi mất bạn đến đứa sinh viên đại học sống xa nhà lần đầu tiên trong đời.

Ðây cũng là lúc có nguy cơ của ma tuy và rượu chè, của sự buông thả về tính dục và những hậu qủa của chúng như băng đảng, tại nạn xe hơi, và tự tử.

Ðây là lúc mà sự liều mạng của tuổi trẻ xô đẩy chúng bước vào thế giới của người lớn, cũng dễ dàng đưa chúng đến với cái chết.

Ðây cũng là lúc con bạn lần đầu tiên có một chút khái niệm về nghề nghiệp tương lai.
Ðây là lúc có một người thứ ba trong nhà có thể lái xe ra chợ mua nhữg gì cần thiết cho bữa cơm tối.

Ðây cũng là lúc con cái được tự do lấy các quyết định dù có sai nhầm hay không. Và nếu sai thì làm sao để có thể chấp nhận hậu qủa và cố gắng làm lại tốt hơn để không mắc phải cùng một lỗi lầm.

Và chắc chắn rằng trong suốt những năm dài làm cha mẹ, kể cả giai đoạn đại học và trưởng thành của con cái, vẫn còn khía cạnh tâm linh.

Vẫn còn những giây phút đầy ân sủng, đầy ơn phước Chúa ban cho con cái bạn và gia đình.

Trong mỗi giai đoạn, dù cho cái ly có đầy một nửa hay vơi một nửa tùy theo cách thức chúng ta suy luận, Chúng ta cần phải tạ ơn Chúa về cái ly Chúa ban và những gì chứa đựng trong đó bây giờ và ngay ở đây.

Lo lắng mấy cũng không làm gì được hơn, hãy ý thức vai trò của mình, hãy tìm hiểu những gì biến chuyển trong con cái ở mỗi giai đoạn, hãy cố gắng hướng dẫn bằng tình thương yêu đùm bọc, và cầu xin Thiên Chúa hướng dẫn đứa con và soi sáng cho bạn trong công việc nuôi dưỡng nó.

Phần thưởng của các bạn là khi thấy con mình lập gia đình, ra ở riêng, có con và cũng lo lắng được cho con cái như chúng ta và có khi còn hay hơn chúng ta. Ðó là phần thưởng vô giá cho những bậc phụ huynh.  

Mai Thư