3. Người Công Giáo Thành Công Tin Cậy Vào
Lương Tâm Và Khả Năng Phán Quyết Của Mình -
Nhưng Không Bao Giờ Cô Ðơn:

"Công Ðồng Vatican II cho người công giáo biết quyền lợi mới và những bổn phận nghiệm trọng mới" Công Ðồng Vatican II cho người công giáo hay rằng lương tâm của mỗi cá nhân là toà án tối cao phán xét hành động của họ. Dĩ nhiên vẫn có những điều luật, điều răn, giáo lý và học thuyết, nhưng tối hậu thì không có gì xếp hạng trên cái điều bí nhiệm có tên gọi là lương tâm.

Người công giáo thành công đã chấp nhận thách đố khó khăn này, và khi họ phải đứng trước những quyết định về luân lý mỗi ngàỵ họ ý thức rằng họ có mang trong người khả năng để lấy những quyết định tốt. Lương tâm, bản năng nhạy cảm, ý niệm về sự công bằng và hợp lý, và thói thường căn bản của họ luôn luôn sẵn sàng để đáp ứng với những quyết định phức tạp và khó khăn nhất.

Nhưng người công giáo thành công không đến nỗi kiệu ngạo hay vô tư để nghĩ ràng lương tâm của họ có thể hoạt động trong chân không (vaccum).

Người công giáo thành công được đào tạo bởi những giáo điều và học thuyết, nhưng không bị bóp nghẹn bởi muôn vàn quy tắc và luật lệ. Những trường hợp khác nhau đòi hỏi những phản ứng khác nhau, và người công giáo thành công luôn luôn sẵn sàng để phân tách, có khi ngay tại chỗ, quyết định nào họ phải làm, và đường hướng nào họ phải theo.

Người công giáo thành công không tìm kiếm những giải pháp tuân theo giáo điều một cách cứng rắn (theo đúng từng chữ trong lề luật), mà tìm cho được cỗi rễ của chân lý và công chính (theo tinh thần của lề luật).

Người công giáo thành công thận trọng tránh không chỉ dùng lương tâm như một lý do tiện lợi để làm điều họ muốn làm thay vì làm điều họ biết họ nên làm. Họ không đạt tới quyết định trong đời dựa trên căn bản của sự tiện lợi và nhanh chóng.

Họ ý thức rằng lương tâm không chỉ là một cảm nghĩ, nhưng là một tổng hợp của linh tính, kiến thức, và sự nhận biết tình trạng hiện tại. Người công giáo thành công biết rằng họ không phải tạo dựng một hệ thống giá trị mỗi ngày nhưng nhiều khi lương tâm của họ gặp phải những mâu thuẫn và bối rối vì không biết giải pháp nào tốt nhất.

Người công giáo thành công trông cậy vào chính họ, vào giáo hội của họ và Thiên Chúa là những cộng tác viên đắc lực và trung thành về vấn đề luân lý. Họ hiểu rằng Thiên Chúa luôn luôn ở với họ trong những lúc khó khăn, rối loạn, và họ không bao giờ cô đơn. Dùng lương tâm làm kim chỉ nam soi đường, người công giáo thành công có thể cởi mở đón nhận những quan điểm có thể đối chọi với họ.

Ðúng vậy, họ có ý niệm chắc chắn về đời sống công giáo phải ra sao. Họ có thể không đồng ý với những huấn dụ của hội thánh về ngừa thai, về sự kiện những cặp ly dị không được rước lễ. Người công giáo ngày nay không giống thế hệ trước, khi các giáo điều và huấn dụ cứng nhắc chi phối rất nhiều khía cạnh trong đời họ và không chừa chỗ hổng nào cho họ có thẻ lý luận theo ý nghĩ riêng tư.

Nhưng người công giáo thành công ngày nay ý thức rằng họ có một nhu cầu thường xuyên là phải được thách đố, và phải mềm dẻo hơn để có thể nghe quan điểm của kẻ khác, dù cho điều này có làm cho họ phải khó chịu. Họ biết rằng cho dù ý kiến của họ có vững mạnh đến đâu, nó vẫn có thể cần được sửa sai hay có khi phải đổi ngược lại hoàn toàn.

Ðiều này không có nghĩa là người công giáo thành công phải thường xuyên lật mặt trở cờ trước những vấn đề to lớn trong ngày. Nhưng họ biết rằng lằng nghe những ý kiến khác không phải là dấu chỉ của sự yếu đuối, mà là một sự vững tin rằng ý kiến của họ đủ vững mạnh để được đem ra mổ xẻ.

Ðời sống của họ phản ảnh tâm tình của thánh Phêrô Ðamiên khi ngài nói: "Hãy đứng trước công lý và sợ hãi. Chuẩn bị tâm hồn, vì bạn sằp bị thử thách." Người công giáo thành công hiểu rõ cái lều vĩ dại bên dưới có cả tỉ người đang trú ngụ. Dưới cái lều này sẽ có những người có kết luận, lối sống, và cá tánh đối nghịch trực tiếp với họ.

Những người này có ít công giáo hơn không" Chúa có yêu họ ít hơn không" Người công giáo thành công ý thức rằng đời sống là một cuộc hành hương thay vì một chuyến đi đã sắp xếp sẵn. Những luồng gió của lịch sử sẽ thổi bất cứ từ hướng nào, khiến cho các hoàn cảnh thay đổi rất nhiều.

Người công giáo thành công duyệt lại dời mình với tất cả những khúc quanh họ đã trải qua, và hiểu rằng những quan điểm giờ này họ quyết liệt phản đối lại chính là những quan điểm ngày xưa họ đã có. Suy niệm được như vậy đem lại cho họ cả tinh thần bác ái lẫn khả năng khôi hài biết cười về sự thay đổi của mình.

Mai Thư