Chặng Thứ IV
Chúa Giêsu Gặp Mẹ Maria

Khi tôi đến nhà báo tin người con thân yêu đã tử trận trong chuyến công tác Năm Căn, người mẹ Việt Nam mất đứa con trai đi lính chiến, lòng đầy đau thương, nhưng không ngất lịm. Bà nhìn thẳng vào mắt tôi với một niềm tin bao la rằng có chiến thắng sau sự chết.

Tôi còn nhớ rõ năm 1950, tại Trình Phố, Thái Bình. Tôi đang trên dường đi học, gặp máy bay tấn công khu phố chợ ngay trước mặt. Cùng đi với tôi là một người đàn bà. Chúng tôi nhẩy xuống ruộng núp trong khi ba chiếc máy bay "Spitfire" vừa thả bom vừa rải đạn. Khói lửa bốc lên mù mịt, người đàn bà la lên: "Lạy Chúa tôi!, Nhà tôi! Chồng tôi! Con tôi!" Bà chắp tay, nhắm mắt cầu nguyện. Khi máy bay đã sả hết bom đạn bỏ đi khuất tận chân trời, người đàn bà hối hả chạy như bay về phía khói lửa. Tôi chạy theo bà để thấy cả một khu chợ họp đông người buổi sáng chỉ còn là một đống tro tàn với thây người ngổn ngang la liệt. Những người chạy xuống sông trốn cũng bị bắn chết, xác thây vật vờ trên bờ nước. Tôi cậy được một đầu đạn "doom doom" còn nóng hổi không nổ vì ghim vào vách vữa. Những cánh tay, những cẳng chân, và những cái đầu văng tứ phía. Cả gia đình bà đều chết hết. Một trái bom đã rơi trúng căn nhà tranh nhỏ bé. Bà là người độc nhất sống sót. Tôi thấy bà lượm những chi thể đầy máu của chồng con đem chắp vào những tấm thân đã lòi ruột gan. Bà ngồi bên sáu cái xác người thân yêu, lịm đi, hai tay ôm lấy bụng như quặn đau. Bà không rên la, không thốt ra lời. Bà không nguyền rủa. Bà chấp nhận hoàn cảnh chiến tranh điêu tàn trên đất nước thân yêu. Bà cầu nguyện và tha thứ cho kẻ thù. Người Việt Nam hiền hoà, nhẫn nại, họ chấp nhận nghịch cảnh. Họ cố gắng trở lại sinh hoạt bình thường sau mỗi lần binh lửa tàn phá xóm làng.

Người đàn bà này tượng trưng cho hàng ngàn phụ nữ trên thế giới đã mất chồng con vì binh đao, nhưng vẫn hiến dâng cho hoà bình thay vì chiến tranh, hy vọng thay vì tuyệt vọng, tha thứ thay vì trả thù. Họ là những người đàn bà Việt Nam, Nicaragua, Bosnia..., những người đàn bà của muôn thị trấn, làng mạc đã lấy nỗi đau thương vì những đứa con tử nạn làm miền đất mầu mỡ cho tình yêu thương sót và chữa lành.

Chúa Giêsu gặp Mẹ Ngài trong khi bị dẫn đi xử tử. Maria không ngất xỉu. Mẹ không gào thét vì tức giận hay tuyệt vọng. Mẹ không tìm cách ngăn cản bọn lính tra tấn Ngài thêm. Mẹ nhìn vào mắt Ngài và biết rằng giờ của Ngài đã tới. Trong tiệc cưới Cana, khi Mẹ xin Ngài giúp đỡ, Ngài đã đặt một khoảng cách giữa hai người khi nói: "Này bà... giờ của tôi chưa tới" (Ga 2:4). Nhưng bây giờ nỗi đau của Ngài và của Mẹ kết hợp trong ý thức sâu xa rằng giờ phút của kế hoạch cứu chuộc thiêng liêng của Thiên Chúa đã đến. Chẳng bao lâu sau Maria sẽ đứng dưới chân thánh giá và Giêsu sẽ trao Mẹ cho Gioan, người môn đệ yêu qúy, với những lời này: "Ðây là Mẹ ngươi" (Ga 19:27). Nỗi đau của Maria không những đã làm cho bà là Mẹ của Chúa Giêsu mà còn là Mẹ của tất cả những con cái đang đau khổ của Mẹ. Mẹ đứng dưới chân thánh giá. Mẹ đứng yên nhìn thẳng vào mắt những người đang bị cám dỗ là đáp ứng nỗi đau bằng sự trả thù hay tuyệt vọng. Nỗi đau của Mẹ đã làm cho trái tim Mẹ trở thành trái tim ôm trọn tất cả con cái Mẹ, dù cho họ ở đâu, và ban cho họ sự an ủi vỗ về của một người Mẹ.

Khi tôi nhìn Maria và tất ca những người mẹ khổ đau, tôi tự hỏi: "Liệu tôi có thể đứng vững trong đau thương và tiếp tục tha thứ từ đáy tim"" Tôi đã bị thương, bị thương về những lần bị phản bội, bị bỏ rơi, bị thương về chính sự từ bỏ mình, và cũng bị thương vì không đủ can đảm dể vươn ra với những người quanh tôi, dù ở xa hay ở gần, và cất đi nỗi đau của họ. Nhưng tôi luôn luôn bị cám dỗ phải chạy trốn, để ẩn mình sau những lời phàn nàn hay kết án, để trở nên nạn nhân của sự tuyệt vọng, hay trở nên một tiên tri loan báo ngày tận thế. Ơn gọi chân chính của tôi là nhìn thẳng vào đôi mắt của Chúa Giêsu chịu nạn mà không bị nghiền nát vì nỗi đau của Ngài, nhưng để tiếp nhận nỗi đau ấy trong tim và dể nó nở sinh hoa trái của tình thương. Tôi biết rằng tôi càng sống lâu, tôi càng thấy nhiều sự đau khổ Và tôi càng thấy nhiều đau khổ, tôi càng được đòi hỏi phải sống.

Nhưng chính nỗi đau đớn sâu xa của nhân loại đã kết hiệp trái tim bị thương của tôi với trái tim của nhân loại. Chính trong mầu nhiệm của sự kết hiệp trong đau thương này có một niềm hy vọng đang ẩn dấu. Ðường của Giêsu là đường đưa dẫn đến trái tim nhân loại bị đau khổ. Ðây là con đường Maria lựa chọn và rất nhiều Maria khác tiếp tục lựa chọn. Chiến tranh đến rồi đi, rồi lại đến. Tim tôi biết rõ điều này ngay cả khi tôi làm bất cứ điều gì để chống lại sự áp bức và tranh đấu cho hoà bình. Tôi phải lựa chọn lối đi nhỏ hẹp, lối đi của đau thương, lối đi của hy vọng. Chính những người đàn bà đau thương trên thế giới này là những người dẫn đường cho tôi.

Mai Thư