Vị thánh này ra đời tại thành
Sales, cách Annecy ba dặm. Ngay từ hồi còn nhỏ đã có ước muốn làm
linh mục, nhưng lại được gửi đi thụ huấn tại BalLê. Năm ngài 18 tuổi
cha ngài cho gọi ngài từ Balê về và gửi ngài đi Padua để học luật.
Khi học xong, cha ngài thật vui sướng đón tiếp ngài và xin được nghị
định phong cho ngài chức cố vấn của quốc hội tại Chambéry. Phanxicô
cương quyết từ chối nhưng không dám đề nghị với cha mẹ về ý muốn đi
tu của mình. Cuối cùng ngài phải nhờ một nguòi anh họ là Louis thành
Sales, một linh mục thành Genève can thiệp. Ngài đã được cha mẹ chấp
thuận sau khi phải tranh đấu thật khó khăn.
Ít lâu sau, ngài được phong chức
linh mục và được bổ nhiệm để giảng thuyết. Bài giảng đầu tiên của
ngài đã đem lại cho ngài một danh tiếng lẫy lừng, nhưng người ta thấy
ngài luôn luôn từ chối những sự khen ngợi và chỉ tìm kiếm việc làm
đẹp lòng Chúa. Ngài thường chỉ ân" trú tại các làng mạc hẻo lánh,
và sống rất gản dị.
Nhóm Thệ Phản đã chiêm giữ
thành Genève và xứ Chablais và thiết lập trụ sở rối đạo của họ
tại đó. Năm 1594 hầu tước miền Savoy, sau khi đã thu hồi được đất đai
của mình, và phục hồi đạo công giáo, đã viết thư cho Giám Mục thành
Genève để xin ngài về làm việc vói mình. Chỉ có mình Phanxicô và anh
họ là Louis thành Sales đã nhận lời. Khi họ đến Thomon là thủ phủ
cuả xứ Chablais, họ chỉ thấy có bẩy người công giáo. Bọn Calvin xua
đuổi ngài, và còn định giết ngài. Tuy nhiên Phan xicô đã kiên trì và
năm 1598 việc thực thi đạo công giáo được chính thức phục hồi trên
tòan xứ Chablais.
Năm 1599, Giám Mục của ngài đề
cử ngài làm phụ tá, nhưng điều này làm ngài lo lắng về trách nhiệm
khiến cho ngài lâm bệnh. Khi khỏi bệnh, ngài đi La Mã để nhận chức. Sau
khi Giám Mục Granier qua đời, ngài được phong chức giám mục năm 1602.
Trong cuốn sách của ngài "Tình Yêu Thiên Chúa" ngài mô tả linh hồn
của ngài và đã được nhiều người hâm mộ. Thánh Phanxicô cảm thấy
tuổi đã cao và công việc qúa nặng, đã chọn em mình là Gioan-Phanxicô
thành Sales làm phụ tá, nhưng vẫn ráng sức làm việc. Ngài giảng
phòng tại Grenoble năm 1617 và một lần nữa vào năm 1618, và đã làm
cho rất nhiều người Calvin trở lại. Giám Mục thành Bellay yêu cầu
ngài không được giảng môt ngày hai lần tại Balê vì sức khoẻ kém
của ngài.
Năm 1622, ngài nhận lệnh đi Avignon
để hầu cận vua Louis XIII. Ngài bị ép buộc phải phục vụ nhà vua tại
Lyons, nơi ngài từ chối những cung điện lộng lẫy đưọc ban cho ngài,
và chỉ xin được tạm trú tại căn nhà nghèo nàn của ngưòi làm vuờn
tại một tu viện. Sau một bũa ăn tối, ngài bất tỉnh, được đua vào
giường nằm, và ngài tắt thở ngày 28 tháng 12, 1622.
Mai Thư