Thời Khắc Tẻ Nhạt (Moment of Flatness)

Ðây là thời khắc tế nhị nhất, là lúc con người mất hết hứng thú và không còn tha thiết điều gì nữa. Nhưõng gì bình thường thúc đẩy con người không còn hiệu lực nữạ Người này cảm thấy khô khan trống rỗng và cuộc sống hoàn toàn tẻ nhạt.

Thánh Gioan Thánh Giá gọi thời khắc này là giây phút đầu tiên của sự thanh tẩy, vì con người phải hoàn toàn thay đổi trong thời khắc này, phải tìm đường lối mới để có thể tiếp tục hoạt động. Ðiều quan hệ ở đây là tái tạo được động lực thúc đẩy. Ðây không phải là vấn đề tìm lại được sự hứng thú cũ, mà là tìm được lý do mới để có thể tiê"p tục hoạt động, thay vì buông xuôi không làm gì nưõa.

Không nên nhẫm lần kinh nghiệm này với tình trạng chán nản tuyệt vọng. Trong tình trạng tuyệt vọng con người không nhưõng mất hết hứng thú mà còn mất hết cả nghị lực nưõa. Người này giống như một động cơ đã chết máy. Trong thời khắc tẻ nhạt, con người vẫn còn hoạt động nhưng thiếu hài lòng về công việc của mình. Phần thưởng tiềm ẩn trong công việc không còn đủ hấp dẫn nưõa.

Có một sự khác biệt trong tình yêu đầu đời lãng mạn và tình yêu trưởng thành tận hiến. Gioan Thánh Giá đề nghị rằng mồi người chúng ta phải đi qua con đường thanh tẩy để có thể đi từ tình yêu non dại đến tình yêu già dặn. Sự thanh tẩy àm cho tình yêu sâu đậm hơn thay vì hời hợt.

Khi hai người mới yêu nhau, cái gì cũng đẹp, họ chỉ nhìn nhau, nắm tay nhau cũng đủ no nê rồi. Khi đã lấy nhaụ có nhiều mụn con, trải qua nhiều thăng trầm của cuộc sống, mối tình của họ phải biến thành cái "nghiã" mà các cụ ngày xưa gọi là cái "nghiã đá vàng".

Trong tình yêu chớm nở, con người sung sướng dâng hiến cho người yêu, cho lý tưởng trong đời, cho mục đích tối hậu của tình yêu. Nhưõng phần thưởng tiềm tàng lúc này đủ mạnh để thuc đẩy con người tiếp tục tiến lên. Trong giai đoạn này, con người rất hài lòng về tình yêu.

Trái lại trong thời khắc tẻ nhạt, những phần thưởng tiềm tàng không còn nữa. Con người hết cảm thấy hài lòng. Muốn cho tình yêu được trưởng thành, chúng ta phải tìm ra những lý do thúc đẩy mạnh hơn sự hài lòng để có thể tiếp tục tiến tới.

Chúng ta phải tìm đến những lý do tốt lành khác để nâng đỡ chúng ta trong tình yêu. Sự thanh tẩy này phải xảy ra trong hôn nhân, trong tình bằng hưõu, trong việc làm, và trong đời sống tận hiến. Sự thanh tẩy này phải xảy ra nếu chúng ta muốn cho tình yêu tăng trưởng quá mư"c độ của nhưõng vui thú tầm thường.

Vậy thì Thiên Chúa ở đâu giưõa nhưõng tẻ nhạt của cuộc đời" Thiên Chúa là nhưõng gì tốt lành nhất, bên ngoài chúng ta, bên ngoài những vui thú và hài lòng của chúng ta.

Lời khuyên của Gioan Thánh Giá trong thời khắc này là cố gắng giữ cho đúng thông lệ. (Ðiều này có vẻ lạ lùng vì đường hướng sinh hoạt cũ hết còn hiệu lực.) Thánh Gioan cảm nhận được đây là thời khăc rất tế nhị và nguy hiểm, và là lúc có sự thay đổi lớn. Chúng ta cần có nền tảng căn bản để giữ

 được thăng bằng trong lúc có biến cố. Thánh Gioan khuyên chúng ta cứ giưõ đúng lịch trình cũ và để cho tình yêu hướng dẫn chúng ta tiến sâu hơn.

Nhưõng thời khắc nồng nhiệt, độ lượng, đau khổ và tẻ nhạt là nhưõng kinh nghiệm của con người và là nhưõng dịp để thăng tiến về tu đức. Sự chữa lành xảy ra trong bốn thời khắc này ở mức độ nhân bản. Sức mạnh của tình yêu tiếp tục thuc đẩy chúng ta vượt ra khỏi con người thấp hèn, ra khỏi bản ngã nhỏ bé, để tiến tới một kinh nghiệm to tát và sâu xa hơn chính chúng ta.

Sự thúc đẩy làm cho chúng ta thay đổi từ từ. Chúng ta bớt bị thúc đẩy bởi những quyến rũ vật chất trong đời, và thoát ra khỏi những ràng buộc tầm thường này.

Ðó là hành trình thanh tẩy các giác quan. Bốn thời khắc kế tiếp thanh tẩy chúng ta ở mức độ khác, mức độ tinh thần. Sự thay đổi này sâu đậm hơn và tinh tế hơn.

Mai Thư