Câu Chuyện Borda
Tôi muốn kể bạn nghe
Câu chuyện một mùa hè
Mười hai chàng trai trẻ
Bỏ nhà lên đường đi.
Họ lên chiếc Pas-tơ
Những thư sinh dại khờ
Mười bẩy ngày trên biển
Say sóng đến vật vờ.
Cùng đi một chuyến đường
Lênh đênh trên đại dương
Năm ngàn tên lính Pháp
Cũng đáp tầu hồi hương.
Chui rúc dưới hầm tầu,
Hôi hám dưới đáy sâu
Mùi mồ hôi nôn mửa
Nồng nặc đến nhức đầu.
Họ quyết lên boong tầu,
Lầy ba-lô gối đầu,
Năm phơi mưa, phơi gió
Dù giá lạnh buốt đau.
Thức ăn của mỗi ngày,
Là thịt cừu, khoai tây.
Nuốt khó vô cổ họng,
Thịt nặng mùi gây gây.
Phải đợi tới A-đen,
Vào lúc cảng lên đèn,
Nhiều chiếc ghe Ả-rập,
Rao bán hàng bon chen.
Tiếng rao hàng Crabe! Crabe!
Họ ném giây lên tầu
Kéo chiếc ghe vào cặp,
Mùi cua luộc, đói mau.
Một con cua tổ bố,
Nằm gọn trong giỏ to.
Mọi người ăn hùng hổ
Bõ những ngày không no.
Tầu đi ngang kinh Su-ê
Sa mạc nóng ê chề.
Vài anh lính Ma-rốc
Ðào ngũ nhảy liều ghê.
Rồi cũng đến Mạc-xây,
Ðáp xe lửa đi ngay
Phải mất mười hai tiếng
Lắc lư con tầu say.
Ðổi tầu ở Ba-lê
Vác hành lý nặng nề
Lên xe lửa khác
Trực chỉ về miền quê.
Lăng-vê-ốc, Pun-mích
Thuộc về xứ Brơ-tang
Nơi quạnh hiu tịch mịch
Heo hút đến ngỡ ngàng.
Trường chúng tôi xa tỉnh,
Từ Brest muốn về trường
Phải băng qua cái vịnh.
Xa cả vài dặm đường.
Những ngày đầu thật khổ.
Ảm đạm cả mùa thu
Nhớ nhà ôi ủ rũ.
Nhập trường như vào tù,
Nào lãnh mọi quân phục,
Lãnh nón sắt, ba-lô
Võng, mền, drap, đủ mục,
Vác mang mệt thấy mồ.
Mỗi tên vào một post,
Cùng sáu thằng tây con.
Giờ đây mình đổi lốt,
Cô đơn, lòng héo hon.
Trong những ngày bri-mát.
Bị bầy lũ ăng-xiêng,
Cứ giờ cơm bắt nạt,
Hành hạ thật liên miên.
Hết căn bản quân sự,
Ðến bơi lội, chèo thuyền.
Ngày vất vả ứ nhự,
Ðêm ngủ võng không yên.
Một đêm kia đang ngủ
Lùa lên Dê-em-xê
Giữa đồng đem vứt bỏ
Lóc nhóc đi bộ về.
Về trường, đèn sáng chói,
Trên cột cờ giăng cao,
Chăn mền bay phất phới.
Như buồm no gió gào.
Hết chào cờ buổi sáng,
Ðến thanh tra mỗi tuần.
Phải hai lần một tháng
Tóc cắt ngắn hai phân.
Hết thời gian khổ nhục
Mới được vào quán ăn.
Lũ fis-tô háo hức,
Ðược các bố nuôi chăm.
Rồi học đủ các môn,
Hàng hải, vận chuyển buồm.
Thiên văn, và trọng pháo,
Cờ đèn thi luôn luôn.
Rồi những chuyến croi-si-e,
Ði biển vào mùa hè.
Ðược đến thăm nhiều nước,
Ði bờ thật vui ghê.
Ngày ra trường cũng tới,
Cả khoá còn tám người.
Lòng hân hoan phơi phới,
Về nước thật vui tươi.
Nhớ lại đã bao lần!
Ngôi trường và bạn thân.
Năm mươi năm thấm thoát,
Kỷ niệm vẫn thật gần.
Tặng các bạn Khóa 3 Brest và tất cả các anh em Bretons.
Hữu Thư